Als gastouder ben je ook een deeltijd opvoeder. In deze rol kun je ook bijdragen aan een gezonde voeding voor de kind(eren). De schijf van vijf vormt een leidraad voor het samenstellen van een gezond voedingspatroon. Ken je de vijf regels en vakken al? De vijf regels geven aan waar het om gaat bij gezond eten. De vijf vakken laten zien hoe je zo gevarieerd mogelijk eet.

De 5 regels van de Schijf van Vijf*

Gezond eten betekent - met gezond verstand - bewuste keuzes maken. Gebruik daarbij de 5 regels van de Schijf van Vijf.

1. Eet gevarieerd

Er is niet één voedingsmiddel dat alle voedingsstoffen in voldoende mate bezit. Wie gevarieerd eet, krijgt alle voedingsstoffen binnen.

2. Eet niet te veel en beweeg

Om op een gezond gewicht te blijven, is het belangrijk gevarieerd en gezond te eten en veel te bewegen. Een gezond lichaamsgewicht verkleint de kans op chronische ziekten. Niet te veel eten betekent ook zuinig zijn met zout.

3. Gebruik minder verzadigd vet

Door het gebruik van verzadigd vet te verminderen, wordt de kans op hart- en vaatziekten kleiner. Vet is wel nodig als bron van onverzadigde vetzuren, vitamine A, D en E en energie. Kies daarom bewust voor onverzadigde vetten, zoals halvarine, plantaardige oliën en vloeibaar bak- en braadvet. Tevens is het eten van vis, twee keer per week, van belang voor de gezonde vis vetzuren.

4. Eet volop groente, fruit en brood

Een gezonde voeding bevat ruime porties groente, fruit en brood. Groente, fruit en brood zijn vezelrijke voedingsmiddelen die in verhouding tot hun volume en gewicht weinig calorieën en veel voedingsstoffen leveren.

5. Ga veilig met voedsel om

In voedsel kunnen ongezonde stoffen en bacteriën voorkomen. Ons voedsel is nog nooit zo veilig geweest, maar 100% veilig voedsel bestaat niet. Thuis ben je zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Met het nemen van een aantal simpele maatregelen kan de kans op besmetting worden verkleind of voorkomen. Denk hierbij aan het gebruik van een schone snijplank en het dagelijks verschonen van de vaatdoek.

De 5 vakken van de Schijf van Vijf

Om gezond te eten is het belangrijk gevarieerd te eten. Je kunt goed variëren met behulp van de 5 vakken van de Schijf van Vijf. In deze vakken staan de verschillende groepen voedingsmiddelen die samen de basis vormen voor een gezonde voeding, omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. Elk voedingsmiddel bevat verschillende voedingsstoffen in wisselende hoeveelheden. Door gevarieerd te eten is de kans het grootst dat het lichaam voldoende van alle voedingsstoffen krijgt.

Hiermee wordt de basis gelegd voor een gezond dagmenu. De hoeveelheden die uit de verschillende groepen worden aanbevolen, zijn afhankelijk van geslacht en leeftijd.

Groep 1: Groente en fruit

Groep 2: Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rist, pasta en peulvruchten

Groep 3: Zuivel, vlees(waren), vis, ei, vleesvervangers

Groep 4: Vetten en olie

Groep 5: Dranken

Naast de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn er andere voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak. Deze producten zijn minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen, en staan daarom niet in de Schijf van Vijf. We noemen ze 'extra'. Ze leveren vaak wel veel calorieën in de vorm van vet en/of toegevoegde suikers.

Gebruik van deze voedingsmiddelen niet te veel, zodat het gewicht gezond blijft.

• www.voedingscentrum.nl (categorie eten en gezondheid)