Basisdoel 4: Normen en waarden

Speelmaterialen binnen en buiten

Kinderen mogen meedenken over welk materiaal ze willen gebruiken of nieuw ontdekken. Hierdoor ervaren ze invloed en leren ze keuzes maken die ook voor anderen prettig zijn.

Header Basisdoel 4 Normen en waarden

De laatste kamer op de derde verdieping …

Op de derde verdieping van het kwaliteitenhuis staat speelmateriaal binnen en buiten centraal. Dit keer bekeken vanuit het overdragen van normen en waarden. Normen en waarden zijn de basis voor hoe kinderen met elkaar omgaan en hoe ze keuzes maken in het dagelijks leven. In plaats van alleen regels aan te leren, kun je kinderen spelenderwijs laten ontdekken wat eerlijk, respectvol en behulpzaam gedrag betekent. Door speelmateriaal en creatieve spelvormen bewust in te zetten, maak je normen en waarden concreet, zichtbaar en vooral leuk om te leren. Uiteraard staan er weer twee leuke activiteiten klaar.

Waarden in actie: kinderen als kleine ontdekkers

Ook jonge kinderen kunnen spelenderwijs leren over eerlijkheid, delen en samenwerken. Het gaat hierbij vooral om eerste ervaringen met keuzes en gevolgen, nog eenvoudig en concreet. Door korte, concrete vragen te stellen zoals “Wat gebeurt er als je alles voor jezelf houdt?” of “Wil jij het blok samen neerzetten?”, help je jonge kinderen om te ontdekken wat delen, wachten en samenwerken betekent, zonder dat het te abstract wordt.

Verbinden aan emoties

Jonge kinderen leren waarden vooral via ervaring en gevoel. Ze begrijpen nog niet altijd woorden als “eerlijk” of “samenwerking”, maar ze voelen wel of iets fijn of vervelend is. Door emoties direct te koppelen aan gedrag leren jonge kinderen dat delen, wachten en samenwerken positieve gevoelens oproept, en begrijpen ze zo op een natuurlijke manier wat normen en waarden betekenen.

Bijvoorbeeld: Als een kind een blok of speelgoed moet afgeven, kan dat even lastig of frustrerend zijn.
Benoem de emotie: “Ik zie dat je het lastig vindt om te wachten. Kijk, Sam is blij dat hij nu kan spelen!”

Waarden zichtbaar maken

Speelmateriaal dat waarden zichtbaar maakt gaat verder dan standaard rollenspel of blokken. Andere ideeën zijn:

  • Kleine keuzes spel

    Geef een kind twee blokken of een speeltje en laat het kiezen of het eerst zelf speelt of aan een ander geeft. Benoem wat er gebeurt: “Kijk, jij geeft de bal aan Sam, dat vindt hij fijn!”
  • Samen bouwen

    Laat kinderen samen een toren of bouwwerk maken. Ze moeten afwachten, om de beurt leggen en overleggen: “Waar leggen we het blok samen?”
  • poppenverhaaltjes

    In de poppenhoek kunnen kinderen korte verhaaltjes naspelen, bijvoorbeeld het popje krijgt eten of hulp nodig. Zo leren ze dat keuzes gevolgen hebben en wat prettig gedrag is: “Wat kan het popje nu blij maken?”

Door het spel concreet en interactief te houden, leren kinderen op een natuurlijke manier delen, samenwerken en rekening houden met anderen, passend bij hun ontwikkelingsniveau.

Aan de slag

Ga aan de slag met activiteiten die speciaal gericht zijn op 'Speelmateriaal binnen en buiten' en het basisdoel 'Normen en waarden'.

Ballenroute

Bij deze activiteit zijn de kinderen bezig met waarden en normen terwijl ze lekker buiten aan het bewegen zijn. Denk hierbij aan wachten op je beurt, delen en vooraf afspraken maken.

Download activiteit 1

Kleurenspel

Bij deze activiteit zul je zien dat je met eenvoudige materialen al spelenderwijs bezig bent met normen en waarden. Een leuke beweegactiviteit voor een regenachtige dag.

Download activiteit 2

Pedagogiek voor gastouders

Waarden en normen
Speelmateriaal binnen en buiten
Speelmateriaal
Theorie
Praktijk
Pedagogisch kwaliteitshuis
Pedagogisch kwaliteitshuis, huis

Handboek Pedagogiek voor gastouders

Wil jij niet wachten tot je alle pedagogische nieuwsbrieven van ViaViela ontvangen hebt? Download dan nu het Handboek Pedagogiek voor gastouders.

Download het handboek