Vanaf 1 juli 2026 gelden er nieuwe kwaliteitsmaatregelen in de gastouderopvang. Er komt meer nadruk te liggen op de pedagogische kennis van gastouders en begeleiding door het gastouderbureau. Daarom heeft de Overheid een aantal maatregelen opgesteld. Wat deze maatregelen inhouden en hoe ViaViela daar een mooi programma van heeft gemaakt, waarmee het leuk en makkelijk is om mee te werken en hoe je daarmee als gastouder automatisch aan alle wet- en regelgeving voldoet, lees je hieronder.
Kwaliteitsmaatregelen gastouderopvang
In het kort
Om de (pedagogische) kwaliteit binnen de gastouderopvang verder te verbeteren, heeft de Overheid maatregelen vastgesteld. Deze maatregelen worden opgenomen in de Wet kinderopvang en gaan in op 1 juli 2026. Het betreft de volgende onderwerpen:
- Pedagogisch werkplan
- Permanente educatie
- Pedagogische coaching
- Achterwacht
- Pedagogische module
- Maximaal twee gastouderbureaus
- De vier pedagogische basisdoelen
- GGD inspecties
Waarom zijn er aanvullende maatregelen?
De nieuwe kwaliteitsmaatregelen zijn bedoeld om de kwaliteit van gastouderopvang verder te versterken. Daarnaast ondersteunen ze gastouders bij hun professionele ontwikkeling en zorgen ze voor meer duidelijkheid over de kwaliteit van de opvang.
Pedagogisch werkplan bij ViaViela
Iedere gastouder is verplicht om een pedagogisch werkplan te hebben. ViaViela heeft praktische materialen ontwikkeld waarmee je eenvoudig jouw eigen werkplan kunt maken. Zo werk je niet alleen prettig, maar weet je ook zeker dat jouw werkplan voldoet aan de gestelde eisen. Download een voorbeeld van het werkplan. Wil je zelf aan de slag? Neem dan contact op met de ViaViela vestiging in jouw regio voor de handleiding, inspiratiebladen en het werkplan op posterformaat.
Kwaliteitsmaatregelen gastouderopvang
Lees meer over de kwaliteitsmaatregelen in de gastouderopvang op de website van de overheid.
Voorwaarden gastouderopvang
Lees meer over de voorwaarden voor gastouders, je opvanglocatie en het gastouderbureau.
De maatregelen op een rij
Pedagogisch werkplan
Iedere gastouder schrijft per opvanglocatie een eigen pedagogisch werkplan. Het werkplan bevat 10 verplichte onderdelen. Je maakt onder andere een beschrijving van jouw pedagogisch handelen in de praktijk, hoe jouw dagindeling eruit ziet en hoe jij de ontwikkeling van jouw opvangkinderen volgt.Heb jij al een pedagogisch werkplan? Aan de hand van deze checklist controleer je of jouw werkplan voldoet aan de gestelde eisen.
Wil jij werken met de materialen die ViaViela te bieden heeft? Klik dan hier.
Permanente educatie
Als gastouder volg jij per kalenderjaar 7 uur scholing. De inhoud van de scholing moet een bijdrage leveren aan verantwoorde kinderopvang en aansluiten bij jouw ontwikkeldoel. De vorm is helemaal vrij.Bij ViaViela bieden we jaarlijks door het hele land fysieke workshops aan, verzorgen we landelijk webinars en kun je online cursussen volgen. Lees hier meer over de ViaViela Academie.
Pedagogische coaching
Jouw gastouderbureau geeft jouw 3 uur pedagogische coaching per kalenderjaar. Jij ontvangt 3 uur pedagogische coaching per gastouderbureau per kalenderjaar. Jij moet deze 3 uur ook kunnen aantonen tijdens een GGD inspectie. Werk jij samen met 2 gastouderbureaus, dan ontvang jij dus 6 uur coaching per kalenderjaar. De vorm waarin de coaching plaatsvindt is vrij.
Achterwacht
Als gastouder ben je verantwoordelijk voor veilige en verantwoorde opvang. Daarom is het belangrijk dat er altijd iemand beschikbaar is die jouw opvang tijdelijk kan overnemen als er onverwacht iets gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan een bezoek aan de huisarts of een andere noodsituatie. Met de nieuwe kwaliteitsmaatregelen is het verplicht om op opvangdagen altijd een achterwacht beschikbaar te hebben, ongeacht het aantal kinderen dat je opvangt. In de praktijk betekent dit vaak dat je met meerdere personen afspraken maakt, zodat er altijd iemand beschikbaar is.Een achterwacht is 18 jaar of ouder en kan binnen 15 minuten op de opvanglocatie aanwezig zijn. Een achterwacht hoeft geen diploma of VOG te hebben, maar het is wel belangrijk dat het iemand is die je vertrouwt en die adequaat kan handelen wanneer dat nodig is.
Wil je weten waar je op moet letten bij het regelen van een achterwacht? Download dan gratis het Protocol achterwacht.
Pedagogische module
Wil jij starten als gastouder dan heb je daarvoor minimaal een diploma MBO-2 Helpende Zorg en Welzijn voor nodig. Vanaf 1 juli geldt dat elke nieuwe gastouder ook de pedagogische module behaald moet hebben. Deze module is opgenomen in de verkorte opleiding MBO-2 Helpende Zorg en Welzijn.Er zijn ook andere diploma’s waarmee jij direct kan starten als gastouder. Ben jij in het bezit van een diploma dat deels kwalificeert, dan kun je de pedagogische module ook los volgen.
Lees hier meer over de verschillende mogelijkheden.
Maximaal twee gastouderbureaus
Vanaf 1 juli mag je als gastouder met maximaal twee gastouderbureaus samenwerken. Werk je op dat moment met meer dan twee bureaus? Dan kun je gebruikmaken van een overgangsregeling. Je mag bestaande bemiddelingsrelaties via deze bureaus afronden, maar je sluit geen nieuwe overeenkomsten meer af via het bureau waarmee je wilt stoppen.Tijdelijk samenwerken met drie bureaus
Werk je al met twee bureaus en wil je overstappen naar een ander gastouderbureau? Dan kun je gebruikmaken van een tijdelijke uitzonderingsregeling. Je mag eerst een bemiddelingsrelatie aangaan met een derde bureau en vervolgens de samenwerking met één van de andere bureaus beëindigen. Omdat een overstap niet altijd direct geregeld kan worden, mag je tijdelijk met drie bureaus samenwerken. Zo blijft overstappen naar een ander gastouderbureau altijd mogelijk.
De vier pedagogische basisdoelen
Gastouderbureaus beschrijven in hun pedagogisch beleidsplan hoe ze uitvoering geven aan de vier pedagogische basisdoelen van de kinderopvang:- Het bieden van emotionele veiligheid
- Gelegenheid bieden tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties
- Gelegenheid bieden tot het ontwikkelen van sociale competenties
- Overbrengen van normen en waarden
Deze basisdoelen worden nu concreet vastgelegd in de wet Kinderopvang.
GGD inspecties
Het wettelijke toezicht op de gastouderopvang wordt versterkt om ervoor te zorgen dat deze voldoet aan kwaliteits- en veiligheidsnormen. Er worden meer toezichthouders (GGD inspecteurs) ingezet, zodat ieder jaar 50% van de gastouders bezocht kan worden. In de praktijk betekent dat dat iedere gastouder vanaf nu minimaal eens per 3 jaar wordt bezocht door de GGD.
Observatie-instrument
Dit ben ik!
Als gastouder volg jij de ontwikkeling van jouw opvangkinderen. Bij ViaViela doen we dat aan de hand van het observatie-instrument Dit ben ik! Dit ben ik! is er in de vorm van een boekje voor de kinderen van 0 – 4 jaar en een interview met kinderen ouder dan 4 jaar.