Pedagogiek voor gastouders

Pedagogische basisdoelen

Als gastouder ben je je bewust van je eigen handelen en werk je vanuit de vier pedagogische basisdoelen van prof. J.M.A. Riksen Walraven, zoals genoemd in de Wet Kinderopvang. Deze doelen vormen de basis voor het pedagogisch beleid van ViaViela en zijn het fundament voor jouw opvang.

ViaViela ondersteunt je met tools die je helpen het pedagogisch beleid in de praktijk te brengen. Zo werken we met een pedagogisch werkplan in de vorm van het Pedagogisch Kwaliteitshuis. Het kwaliteitshuis vormt de kapstok waaraan jij al jouw kennis en ervaring kunt ophangen. Graag nemen we je mee naar de verschillende kamers van ons pedagogisch kwaliteitshuis. In iedere kamer vind je nieuwe informatie, inspiratie en activiteiten zodat de kwaliteit van jouw opvang staat als een huis! Met een pedagogische aanpak die voor jou, voor je opvangkinderen en voor hun ouders voelt als thuis.


Basisdoelen

Voor de fundering van jouw kwaliteitshuis gaan wij uit van vier pedagogische basisdoelen, die professor J.M.A Riksen-Walraven heeft geformuleerd voor de opvoeding van kinderen:


Om zich te kunnen ontwikkelen, moet een kind zich (fysiek en emotioneel) veilig en geborgen voelen. Pas als die basis er ligt kan het vol zelfvertrouwen de omgeving gaan ontdekken, ervaringen opdoen en zich spelenderwijs ontwikkelen. Met als doel om uiteindelijk op te groeien tot een zelfstandig en evenwichtig individu met respect voor anderen en zichzelf. Naast het bieden van een basis van veiligheid en geborgenheid kun je je opvangkind ook de ruimte geven om zelf te ontdekken en zelf te doen. Zo geef je je opvangkind zelf de leiding over de eigen ontwikkeling.

Hierbij gaat het om zowel de ontwikkeling van de persoonlijkheid als de ontwikkeling in het algemeen. Kinderen ontwikkelen een eigen persoonlijkheid met eigen persoonskenmerken zoals: veerkracht, zelfstandigheid, zelfvertrouwen en weerbaarheid. Ze ontwikkelen een eigen identiteit en leren steeds beter weten wat ze willen en wat ze wel of (nog) niet goed kunnen. Met de ontwikkeling in het algemeen bedoelen we de motorische en sensomotorische ontwikkeling, de sociaal-emotionele ontwikkeling, de cognitieve ontwikkeling en de spraak- en taalontwikkeling. Als gastouder kijk je naar wat aansluit bij je opvangkind. Waar is het mee bezig? Waar gaat zijn aandacht naar uit en op welke manier onderzoekt het? Hierop bied je vervolgens nieuwe materialen aan die de nieuwsgierigheid van je opvangkind prikkelen en uitnodigen tot verder ontdekken.

Een kind is een sociaal wezen. Al vanaf de geboorte zoekt het contact met zijn omgeving. De sociale omgeving is essentieel voor de groei en ontwikkeling van een kind. Kinderen ontwikkelen zich in het contact met volwassenen en andere kinderen. Ze hebben plezier met elkaar, ze sluiten vriendschappen, ze ruziën en maken het weer goed, ze delen ervaringen en houden rekening met elkaar. Ook tijdens de opvang oefenen kinderen in het toepassen van sociale regels. Door zichzelf deze regels eigen te maken kunnen kinderen op latere leeftijd relaties aangaan en onderhouden, wat bijdraagt aan hun zelfstandigheid en zelfredzaamheid.

Van jongs af aan komen kinderen in contact met andere mensen en nieuwe omgevingen. Iedereen heeft een andere achtergrond en in elke omgeving kunnen andere regels gelden of worden er andere dingen van een kind verwacht. Als gastouder geef je je opvangkind alle gelegenheid om zich de normen en waarden van deze samenleving eigen te maken. Zo draag je bij aan de ontwikkeling van je opvangkind tot een evenwichtig individu, met een sociale houding, die open staat voor andere meningen en zich verantwoordelijk voelt voor zijn omgeving. Hierbij is het belangrijk dat je als gastouder zelf het goede voorbeeld geeft, want je opvangkind let op wat jij doet en neemt dit over!


Jouw kwaliteitshuis

Als gastouder zorg jij voor de pedagogische kwaliteit in je dagelijkse opvang. Je draagt bij aan deze kwaliteit door bewust bezig te zijn met:


Wanneer je communiceert met je opvangkind kun je dit op de verbale en non-verbale manier doen. De verbale manier betekent dat je in gesprek gaat met het kind. Communiceer je non-verbaal dan gebruik je geen taal. Je geeft signalen door bijvoorbeeld: het maken van gebaren, oogcontact of je lichaamshouding. Hierbij is het belangrijk dat jij je als gastouder bewust bent van de manier waarop je communiceert en de invloed die dit heeft op je opvangkind.

Betrek andere kinderen bij het ‘leren’ van je opvangkind. Laat kinderen samen spelen, op onderzoek gaan, ontdekken, ruzie maken, vrienden maken, sociaal gedrag ontwikkelen en waarden en normen overdragen. Van het leren met andere kinderen groeit je opvangkind (en de andere betrokken kinderen ook).

De omgeving van je opvangkind moet de ontwikkeling stimuleren. Hier kun je met de inrichting van je opvang en de aanschaf van speelmaterialen rekening mee houden. Maak gebruik van de ruimte om allereerst een veilige sfeer te scheppen. Let bijvoorbeeld op het licht, de kleur en de akoestiek van je opvanglocatie. Daarnaast is het belangrijk dat de kinderen kunnen onderzoeken, ontdekken en ‘vrij’ kunnen spelen. De inrichting van je speel-leeromgeving kan een groot verschil maken in het welzijn van je opvangkind.

Als gastouder kun je verschillende activiteiten aanbieden aan de kinderen. Je hebt ‘vaste’ activiteiten die je elke dag herhaalt en ‘bijzondere’ activiteiten die bijvoorbeeld bij het thema van die dag of periode passen. 


Activiteiten

Als bijdrage aan jouw pedagogische kwaliteit hebben we twee activiteiten uitgewerkt.

Activiteit 1: Bij deze eerste activiteit bouw je met je opvangkinderen een huis. Hierbij werk je aan persoonlijke en sociale competenties. Bekijk de activiteit

Activiteit 2: Bij de tweede activiteit richt je een familiemuur in. Deze fotomuur draagt bij aan de emotionele veiligheid van je opvangkinderen. Bekijk de activiteit

 

Veel plezier!